نکات کلیدی:
· جراحی متابولیک در مقایسه با داروهای GLP-1 مزایای بلند مدت متعددی از جمله کاهش خطر مرگ را نشان داده است.
· جراحی نباید به عنوان «آخرین راه حل» در نظر گرفته شود، بلکه باید بخشی از تصمیم گیری مشترک درمانی باشد.
۱۷سپتامبر ۲۰۲۵- داده های جدید نشان می دهند که افراد مبتلا به چاقی و دیابت که تحت جراحی چاقی قرار می گیرند، در مقایسه با کسانی که با داروهای GLP-1 درمان می شوند، با خطر بسیار کمتری برای چندین پیامد نامطلوب سلامتی مواجه هستند.
دکتر علی امینیان، مدیر مؤسسه جراحی چاقی و متابولیک کلینیک کلیولند، گفت: «جراحی نباید به عنوان آخرین گزینه درمانی در نظر گرفته شود؛ بلکه باید بخشی از تصمیم گیری مشترک و زودهنگام برای بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲و چاقی باشد. شواهد نشان می دهند که جراحی چاقی مزایای افزوده و پایداری فراتر از داروها ارائه می دهد».
تحقیقات قبلی نشان داده اند که میزان انجام جراحی های چاقی از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ کاهش یافته، در حالی که استفاده از داروهای GLP-1 در همین بازه زمانی ۱۳۲.۶ درصد افزایش داشته است. با این حال، جراحی ممکن است مزایایی مانند صرفهجویی اقتصادی نسبت به داروهای ضد چاقی داشته باشد.
در تحلیل جدید منتشر شده در نشریه Nature Medicine، دکتر امینیان و همکارانش بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲و چاقی را به مدت ۱۰سال پیگیری کردند؛ گروهی تحت جراحی چاقی (۱۶۵۷نفر) و گروهی دیگر تحت درمان با داروهایGLP-1 (۲۲۷۵نفر) قرار گرفتند.
جراحی های چاقی شامل اسلیو گاسترکتومی و بای پس معده بودند، در حالی که داروهای GLP-1 شامل تیرزپاتاید(Mounjaro/Zepbound)، سماگلوتاید (Ozempic/Wegovy)، لیراگلوتاید(Saxenda/Victoza)، دولاگلوتاید(Trulicity) و اگزناتاید بودند.
نتایج نشان داد که جراحی متابولیک با کاهش خطرات زیر همراه بود:
· ۳۲ درصد کاهش خطر مرگ
· ۴۷ درصدکاهش خطر نفروپاتی (آسیب کلیوی)
· ۳۵ درصدکاهش خطر وقایع قلبیعروقی شدید
· ۵۴ درصدکاهش خطر رتینوپاتی (آسیب چشمی مرتبط با دیابت)
افرادی که تحت جراحی متابولیک قرار گرفتند، در طول ۱۰ سال به طور میانگین ۲۱.۶ درصد کاهش وزن داشتند، در حالی که کاهش وزن در گروه داروهایGLP-1 تنها ۶.۸ درصد بود. همچنین کاهشHbA1c در گروه جراحی بیشتر بود (۰.۸۶ درصد در مقابل ۰.۲۳ درصد) و نیاز به داروهای دیابت و قلبی عروقی نیز کمتر شد.
پژوهشگران اظهار داشتند که تغییرات ایجاد شده در دستگاه گوارش پس از جراحی متابولیک ممکن است مسئول بهبودهای متابولیک و نوروهورمونی باشند که مستقل از کاهش وزن رخ می دهند.
آن ها نوشتند: «دستیابی به چنین بهبودهای پایدار با داروهایGLP-1 به تنهایی دشوارتر است، زیرا عدم تداوم مصرف این داروها رایج است و این موضوع می تواند منجر به بازگشت وزن و معکوس شدن بهبودهای قلبی متابولیک شود».
با این حال، این مطالعه محدودیت هایی داشت، از جمله ماهیت مشاهده ای تحلیل و احتمال سوگیری در انتخاب نمونه ها.
دکتر امینیان تأکید کرد: «مطالعات مقایسه ای مستقیم بین جراحی و داروهای جدید و قوی تر مانند سماگلوتاید و تیرزپاتاید ضروری هستند، ترجیحاً به صورت تصادفی سازی شده. همچنین تحقیقات برای شناسایی افرادی که بیشترین سود را از هر درمان می برند، می تواند مراقبت های فرد محور را بهبود بخشد».
در نهایت، او افزود: «اگرچه برخی معتقدند که داروهای قوی GLP-1 ممکن است جایگزین جراحی شوند، یافته های ما نشان می دهند که جراحی متابولیک حتی در عصر داروهای GLP-1 نیز مزایای قابل توجهی از جمله افزایش بقا دارد».
منبع: